Çaykara Ekinindeki Gerçekleri Yadsımak!
Hemşehrimiz Eğitimci-Araştırmacı Yazar Yılmaz Keskin´in kaleme aldığı “ÇAYKARA EKİNİNDEKİ GERÇEKLERİ YADSIMAK” adlı araştırma yazısını paylaşıyoruz.
Tarih: 16.10.2019 20:06:09

Hemşehrimiz Eğitimci-Araştırmacı Yazar Yılmaz Keskin´in kaleme aldığı “ÇAYKARA EKİNİNDEKİ GERÇEKLERİ YADSIMAK” adlı araştırma yazısını paylaşıyoruz.

Gerçeği yadsıyanlar, arkadan vuran ışığın yaptığı gölgeyi gerçek sanır, ilk öğrendiklerini, doğruladıklarını ilahlaştırır; ondan başkasını gerçek kabul etmezler. Oysa gerçek, nokta gibidir, o noktadan sonsuz sayıda doğru geçer.  Bu nedenle hem tüneldeki ışığı hem de gelecek olan treni görmek için gerçekçi olmak gerekir.

Gerek dilimizde gerekse halk ağızlarında akrabalık terimlerinin her biri için farklı terimler kullanılmaktadır. Örneğin; Annenin erkek kardeşine “dayı”, babanın erkek kardeşine “amca”; babanın kız kardeşlerine “hala”, annenin kız kardeşlerine “teyze”  denmektedir. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti içindeki Türkler ile Türki devletlerindeki Türkler için de geçerlidir. İngilizcede durum farklıdır: “teyze”ye ve “hala”ya  “aunt”; Rusça´da annenin kız kardeşine ve babanın kız kardeşine “työtya” ve Rumcada da durum Rus ve İngilizler gibidir. Annenin erkek kardeşine ve babanın erkek kardeşine tek bir sözcükle Thiyos(θείος) derken; Rumcayı konuşup ancak yazamayanlar, Thiyos(θείος) sözcüğünü sadece ve sadece “amca” için kullanıyor. Thiyos(θείος) sözcüğünü “dayı” kavramı için kullanan hiçbir Çaykaralıya rastlayamazsınız. Rumcada babanın kız kardeşi ve annenin kız kardeşi thiya(θεία) olarak ifade edilir. Rumcayı konuşan, ancak yazamayanlar, Rumca babanın kız kardeşine thiya(θεία) der, bu ifadeyi hiçbir Çaykaralı annenin kız kardeşi için asla kullanmadı, kullanmıyor da. Çünkü onun Türk ekinsel değerlerinde Rumcadan farklı olarak, akrabalık terimlerinin her biri için farklı farklı terimler türetildiğinin alt bilgisi vardır. Çaykarada Rumca konuşup anlaşanlar, ana dilleri Rumca olsaydı, Rumcada olduğu gibi “dayı”ya  da  Thiyos(θείος), “teyze”ye de thiya(θεία) demezler miydi?

Sayıları yazmak için kullandığımız 10 rakamdan “0” , “6”, “7”, “8” ve “9” hariç “1”-enan, “2”- diyo, “3”-triya, “4”- tessara, ve “5”- pende rakamlarının okunuşlarını bilir Rumca konuşan Çaykaralı.  “1” ile “2” rakamlarının yan yana getirilmesinden oluşan sayının on iki “δώδεκα”(dodeka) ya da “2” ile “1”in yan yana getirilmesi ile oluşturulan sayının yirmi bir “είκοσι ένα”(ikosi ena) olduğunu bilmez ve bunu sayısal bir işlem içerisinde kullanamaz. Ben 65 yaşında Rumcayı konuşan, bu konuşma yetisiyle uyaklı şiir söyleyebilen ve bu dili konuşmaktan onur duyan sayılı kişilerden biri olarak ne 87 yaşında rahmetli babam ne de yüz yaşını aşmış rahmetli dedemden, ninemden, bu yaş grubundaki tanıdığım diğer büyüklerimden  “1” ένα -ena, “2” δυο- dio, “3” τρία - tria, “4” τέσσερα -tessera ve “5” πέντε-pente rakamlarının okunuşlarından başka rakamlar ve sayılar hakkında bilgileri olmadığını biliyorum, gerisini sizler düşünün.  Çaykarada Rumca konuşup anlaşanlar, ana dilleri Rumca olsaydı, rakamların tamamının okunuşlarını bilmezler miydi? Rakamlardan oluşturulan sayıların okunuşunu bilmezler miydi? Rumcanın, dünyada en önemli dillerden olan Yunanca ile benzerliği dikkate alındığında, bu dilin abecesini öğrenmezler miydi?

İlçemizde “d”- “t”, “g”- “k” ve “ı”, “u” gibi imlerin yazılı ve sözlü anlatımlarda karıştırılması, Arap, Fars, Rumca, Ermenice, Rusça dillerinin etkisiyle değil; bölgemizde izlerine rastladığımız Türk boylarının bizlere kalıt (miras) bıraktığı lehçelerinden kaynaklandığını küçük bir araştırma ile görebiliriz. Şöyle: Kıpçak lehçesinde “tezek” sözcüğü “dezek”, “topuk” sözcüğü “dobuk”, “gece” sözcüğü “keçe”, “gerek” sözcüğünü “kerek”, “çıkık” sözcüğünü “çıguk”, “uçkur” sözcüğünü “ıçkır” , “oyuncu” sözcüğünü “oyıncı” olarak kullanılması savımızı doğrulamaktadır. Karaman lehçesinde “tövbe” sözcüğü “döbe”, “bıçak” sözcüğü “bucak”, “secde” sözcüğü “seçta” olarak kullanılması; Avşar ağzında “apartman” sözcüğü “apartuman”,  “usta” sözcüğü, “usda”,  “misafir” sözcüğünün “musafir”, Karaçay-Malkar lehçesinde “inmek” sözcüğü “en”, “indir” sözcüğü “endir”, “yaşlı” sözcüğü” “kart” olarak vücut bulması ve bu ifadeler hala da bölgemizde geçerliliğini koruyor olması savımızın doğruluğunu göstermektedir.

Bir dili konuşmak, o dilde anlaşmak o dili ana dili yapmaya yetmez. Almanya ve diğer Avrupa ülkelerindeki 3,5 milyondan fazla Türk´ün zorunluluk karşısında Almancayı öğrenmesi, ana dillerinin Almanca olduğunu söylememiz için yeterli bir gerekçe midir dersiniz?  Hayır, hayır! Abecesini bilmediğimiz, abecesiyle yazamadığımız, rakamlarından ilk beşini anlayabildiğimiz ve söyleyebildiğimiz bir dilin taşıyıcıları olarak bizler, bu dili, yerleşik olarak buralarda yaşayan Rumlarla ve onların baskın olan ekin(kültür) değerleriyle ters düşmemek, tekrar bir göç dalgasıyla karşı karşıya kalmamak, oradan oraya savrulmamak adına baskın olan ekini(kültürü) ihtiyacımız kadar öğrendik.  Bunun böyle olduğunu, buralarda kalan Kıpçak(kuman) ve daha sonra yerleştirilen Hristiyanlık´ın Ortotoks Mezhabi´ndan olan Karamanlı Türk boylarının bizlere kalıt bıraktığı söz varlıklarından anlıyoruz. 

Katır gibi üremeyen, türemeyen hatta anlamı dışında kullanılan Arapça sözcüklerin söz varlığımızdaki yeri sözlü ve yazılı ekinimizdeki kullanım sıklığı ne yazık ki öz Türkçe sözcüklerinden fazladır. “GÖR” kökünden türetilen 11 sözcüğe özellikle dikkat etmenizi istiyorum: Görüntü-manzara; görenek-örf; görüş-rey; görev-vazife; görkem-ihtişam ve görece-izafi sözcükleriyle gölgelenmiş, gölgelenmeye de devam ediyor; bu durum 11 sözcüğün yedisine yani % 63´üne denk geliyor. Burada gölgelenmeyen sözcük dört adettir; bu da % 37´ ye denk geliyor.    Durum böyledir diye Türk varlığımızı yadsıyıp, bizler Arap´ız mı diyelim? Asla.. asla.. Dilini ve ekinini yadsıyanlar, Peçenek, Kuman(kıpçak), Bulgar ve Macar Türkleri gibi tarih oyunluğundan yok olup giderler, bu böyle biline! 

En gerçekçi yol insan olmak, insan gibi yaşam sürdürmektir; siyah, beyaz, kırmızı, sarı ya da şu ırktan, bu ırktan olarak yaşam sürdürmek değildir.  Burada kafatasçı bir yaklaşım içinde değilim, asla da olmam; ancak gerçeği bulup dillendirmeye, yarınlara taşımaya çalışıyorum, sevinmeyeceklerin olacağını bilerek. Bu yaklaşımı yeni görüp yadsıyanlar, yabancı görenler ilk bulunanın, keşfedilenin, elde edilenin gerçek olduğunu, depremin dünyamızın öküzün boynuzlarında olduğuna ve onun kızması neticesinde olduğunu, ay tutulmasının, yeryüzünden rüzgârın etkisiyle uçup ayın yüzüne yapışan yaprağın neden olduğunu sananlardır. Bütün bu gerçekler “açık tabak gibi, ortada kabak gibi dururken” kimliklerini yadsıyıp, başka bir milletten olduklarını zanneden zavallılardır.








Kaynak:

Okuyucu Yorumları (2 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
EMRE
21.10.2019 11:16:13
Yılmaz bey yazılarınızı takip etmekteyim bir çok tarihi noktaya ışık tutmaktasınız elinize sağlık. Bu yazınızda Anne kardeşine teyze baba kardeşine hala dendiğini yazdınız lakin "hala" arapça da annenin kardeşine denir ve arapça bir kelimedir ve Türkçe manası "teyze" anlamındadır. Yani bizler her ne kadar anne, baba kardeşlerini terim olarak ayırsak ta mana olarak aynıdırlar. çalışmalarınızın devamını diler saygılarımla.
Yılmaz Keskin
26.10.2019 12:24:56
Emre Bey, kökenbilim(etimolojik) olarak batığımızda dediğiniz doğrudur. Ancak yazıda teyzenin ve halanın(bibi) farklı adlandırılması vurgusu vbardır. Bu da Türk ekin değerlerinde önemlidir. Katkınız için teşekkür ederim.
Cumhuriyet Sanat Sergisi Açılıyor
Cumhuriyet Sanat Sergisi Açılıyor
Trabzon´da faaliyet gösteren Tılsım Uluslararası Sanat Derneği ‘5. Geleneksel Cumhuriyet Sergisi´ açmaya hazırlanıyor.
Uluslararası Sanat Günleri Trabzon´da başladı
Uluslararası Sanat Günleri Trabzon´da başladı
Trabzon Sanatevi tarafından düzenlenen "11´inci Uluslararası Sanat Günleri" başladı.
Uzungöl Gençliği ve İnfak Grubu
Uzungöl Gençliği ve İnfak Grubu
Öğretmen Hilmi KANIK´ın Uzungöl Gençliği ve İnfak Grubu İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
Çaykaralı Sanatçıların eserleri İlgi gördü
Çaykaralı Sanatçıların eserleri İlgi gördü
Trabzon´da düzenlenen Camiler ve Din Görevlileri Haftasında 7 sanat dalında düzenlenen sergide Çaykaralı sanatçıların ürettikleri eserler ilgi gördü.
Uzungöl´de Tarihi Müze Açıldı
Uzungöl´de Tarihi Müze Açıldı
Karadeniz Turizminin en önemli Merkezlerinden Uzungöl´de Turizmci Dursun Ali İnan tarafından büyük bir itina ile oluşturulan “Dursun Ali İnan” Müzesi yoğun bir kalabalığın katılımı ile Uzungöl´de açıldı.
Çaykara Belediyesinden Ulusal Fotoğraf Yarışması
Çaykara Belediyesinden Ulusal Fotoğraf Yarışması
Çaykara Belediyesi tarafından Ulusal Düzeyde 1. Fotoğraf Yarışması gerçekleştiriliyor.Çaykara 4 Mevsim Sloganı ile gerçekleştirilecek olan Yarışma 2020 Yılının Haziran Ayında tamamlanacak.
Bursa´da Uzungöl Rüzgarı!
Bursa´da Uzungöl Rüzgarı!
Uzungöl Kültür ve Yardımlaşma Derneği Bursa Derneği tarafından 15 Eylül 2019 Pazar Günü Bursa Osmangazi Gündoğdu Piknik Alanında gerçekleştirilen 2. Sonbahar Şenliği Muhteşem bir katılım ile gerçekleşti.
Ekinimizde Kadın Lakaplar!
Ekinimizde Kadın Lakaplar!
Hemşehrimiz Eğitimci-Araştırmacı Yazar Yılmaz Keskin´in kaleme aldığı “EKİNİMİZDE KADIN LAKAPLAR” adlı araştırma yazısını paylaşıyoruz
Uzungöl´de Muhteşem Bir Düğün
Uzungöl´de Muhteşem Bir Düğün
Uzungöl´de Muhteşem Bir Düğün
Uzungöl ve Yedi Göller
Uzungöl ve Yedi Göller
Uzungöl ve Yedi Göller
Göçlerin Doğu Karadeniz İllerinin Gelişmişliğine Etkisi-II
Göçlerin Doğu Karadeniz İllerinin Gelişmişliğine Etkisi-II
Antalya Bilim Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Hemşehrimiz Prof.Dr. Necati Ağıralioğlu´nun yazdığı “GEÇMİŞTEKİ NÜFUSUN VE GÖÇLERİN DOĞU KARADENİZ İLLERİNİN GELİŞMİŞLİĞİNE ETKİSİ-II” adlı araştırma yazısını siz değerli okurlarımızla paylaşıyoruz.
Çaykara ve Azerbaycan Şifahi Edebiyatlarında Ortak Kelimeler
Çaykara ve Azerbaycan Şifahi Edebiyatlarında Ortak Kelimeler
Antalya Bilim Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Hemşehrimiz Prof.Dr. Necati Ağıralioğlu´nun yazdığı “ÇAYKARA VE AZERBAYCAN ŞİFAHİ EDEBİYATLARINDA ORTAK KELİMELER” adlı araştırma yazısını siz değerli okurlarımızla paylaşıyoruz.
Mehmet İnan´dan,´ ÇIKAR DÜNYASI´ şiiri
Mehmet İnan´dan,´ ÇIKAR DÜNYASI´ şiiri
Uzungöl´lü Genç Turizmci,Şair,Fotoğraf Sanatçısı,Doğa Tutkunu Mehmet İnan yine çok güzel bir şiir ile hislerimize tercüman olmaya devam ediyor.
Maraşlı Gelin ve Şehirlerin Kardeşliği
Maraşlı Gelin ve Şehirlerin Kardeşliği
Trabzon Büyükşehir Belediyesi İç deneticisi Osman Abanoz´un Kaleme aldığı “Maraşlı Gelin ve Şehirlerin Kardeşliği” İsimli Yazıyı sizlerle paylaşıyoruz.
Sultanmurat Şenleniyor!
Sultanmurat Şenleniyor!
Geleneksel Sultan Murat Yayla Ortası Şenlikleri 20 Ağustos 2019 Salı günü gerçekleştirilecek
Turnalı Yaylası 18 Ağustos´ta Şenleniyor
Turnalı Yaylası 18 Ağustos´ta Şenleniyor
Çaykara Karaçam-Turnalı Yayla Şenliği 18 Ağustos 2018 Pazar Günü Yapılacak.
Uzungöl ve Basın Oyunları
Uzungöl ve Basın Oyunları
Öğretmen Hilmi Kanık´ın Uzungöl ve Basın Oyunları İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
Uzungöl´de Dursun Ali İnan Müzesi Açılıyor
Uzungöl´de Dursun Ali İnan Müzesi Açılıyor
Karadeniz ve Ülke Turizminin en önemli Merkezlerinden Uzungöl´de İş Adamı Turizmci dursun Ali inan tarafından hazırlanan “Dursun Ali İnan Müzesi” kısa bir süre içerisinde açılıyor ve Uzungöl Hayranlarının beğenisine sunuluyor.
Hafızlık İcazet Merasimi Düzenlenecek
Hafızlık İcazet Merasimi Düzenlenecek
Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Hacı Ferşad Efendi Kur´an kursunda hafızlığını tamamlayan 8 öğrenci için icazet merasimi düzenlenecek.
Trabzon: ´Kültür, Medeniyet ve Hoşgörü Şehridir´
Trabzon: ´Kültür, Medeniyet ve Hoşgörü Şehridir´
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu, geçen hafta Uzungöl´de meydana gelen olayla ilgili basın açıklamasında bulundu
Kurtdağı Şenleniyor!
Kurtdağı Şenleniyor!
Çaykara´nın ikinci büyük şenliklerinden biri olan Kurtdağı Yayla Şenlikleri 4 Ağustos 2019 Cumartesi günü yapılacak.
Cengiz Selimoğlu´nun “Kara Sevda” Klipi Çıktı (VİDEO)
Cengiz Selimoğlu´nun “Kara Sevda” Klipi Çıktı (VİDEO)
Karadeniz müziğinin duayenlerinden hemşerimiz Cengiz Selimoğlu “KARA SEVDA” adlı türküsüne klip çekti.
Zeki Bilge´den Muhteşem Oyun Şenliği
Zeki Bilge´den Muhteşem Oyun Şenliği
Okullarımızın Yıl Sonu Etkinlikleri Kapsamında Çaykara Zeki Bilge Ortaokulu tarafından Öğrencilerimize Yönelik Oyun Şenliği Organizasyonu gerçekleştirildi.
Nerede O Eski Bayramlar
Nerede O Eski Bayramlar
Öğretmen Hilmi Kanık´ın "Nerede O Eski Bayramlar" İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
Bir Asırlık Gelenek Devam Ediyor!
Bir Asırlık Gelenek Devam Ediyor!
Dernekpazarı ilçesinde bir asri aşan gelenek torunlar tarafından devam ettiriliyor.
Sultanmurat Yaylası Kerim Aydın´la Şenlenecek
Sultanmurat Yaylası Kerim Aydın´la Şenlenecek
Geçen yıl hayatını kaybeden Yusuf Öztürk´ten ıssız kalan Sultanmurat yaylasını bundan sonra her gece uygulanacak Kültür faaliyetlerle Kerim Aydın Şenlendirecek
188 Yıllık Tarihi Cami Yok Oluyor!
188 Yıllık Tarihi Cami Yok Oluyor!
Yok, olmak üzere olan tarihi kültür varlığımız
SAYFA EDİTÖRÜ

Trabzon için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:51 07:37 12:34 14:54 17:13 18:46
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar

 

/resimler/2015-5/15/1603147087579.jpg
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi