Dursun Ali İnan İle Tarih Ve Uzungöl
Uzungöl´de Turizmin Mimarı Dursun Ali İnan İle Uzungöl´ün Son 100 senesini konuştuk
Tarih: 12.6.2016 15:35:37/ 3323okunma / 2yorum

TARİH VE UZUNGÖL

Değerli Çaykara Gündem Dostları.Çaykara Gündem Ailesi olarak güncel haberler ile sizlerle birlikte olduğumuz gibi zaman zaman da yöremizin kültürel dokusunu işleyen Sosyal ve Kültürel haberler ile de sizlerle birlikte olmaya çalışıyoruz.

Çünkü bu değerlerimizi yaşatmadığımız ve de yazılı belge haline getirmediğimiz zaman üzülerek ifade etmek isteriz ki bir müddet sonra bu değerler unutulup gidecek.Uzungöl ile ilgili yapacağımız bu kültürel çalışmada kaynak olarak ise Turizmci Abimiz Sevgili Dursun Ali İnan´ı seçtik.Neden mi Dursun Ali İnan.Çünkü Sevgili Dursun Abi sadece Turizmci özelliği ile değil aynı zamanda araştırmacı özelliği,bolca kitap okuması ve de yaşadıkları ile Uzungöl´ün son 100 yılına ayna olabilecek en önemli değerlerimizden birisi.

Fazla söze gerek yok.Çaykara Gündem Dostlarımız için bizler sorduk Sevgili Dursun Ali İnan cevapladı.Gelin bu keyifli sohbeti birlikte okuyalım.

ÇAYKARA GÜNDEM:Sayın Dursun Ali İnan…Siz Turizmciliğinizin yanında tari,he olan me4rakınız ile de yakından tanınan bir insansınız.İsterseniz sizinle biraz eski yıllara gidelim.Bizlere Rus İstilası hakkında bildiklerinizi anlartır mısınız?

Dursun Ali İnan:Öncelikle Yöremiz Kültürüne olan katkılarınızdan dolayı sizlere ve de sizlerin şahsında Çaykara Gündem Ailesine teşekkür ederek sözlerime başlamak isterim.Rus İstilası ile ilgili olarak şunları söyleyebiliriz.1908-1912 Yılları arası Uzungöl´de Rus İstilası başladı.Rus İstilası sırasında Büyükköy ve daha sonra da Hocaalı Mahallesinde büyük bir yangın oldu.Büyükköyün Ruslar tarafından yakıldığı herkes tarafından bilinmektedir.(Rusların Çaykara´ya Birinci Girişleri) O Dönemde Ruslar Baltacı Deresinden Çaykara Boğazına girdiler.Of Boğazından Çaykara´ya geçtiler.Çaykara-Bayburt-Derebaşı Bağlantı yolu Rus İstilası sırasında asker olmayan Türkler çalıştırılarak Ruslar tarafından yaptırılmıştır.Uzungöl ve çevresinde bir zamanlar çatışma oldu.Rus askerleri Şekersu mevkiinde bulunan Ziğandeyo ve Corğorim Bölgelerini mesken tuttular.Türk Askeri ise Bayburt Dağında bulunuyordu.Bölgedeki Sarp kayalıkları bilen Emin adında bir çavuş(Bu Çavuş Yöremizdendir) kayalıkların içinden geçerek Rusların içine sızdı.Ve de Rus askerlerinin içinde  bomba patlattı.Paniğe kapılan Rus Askerlerinin çoğu gece karanlığında birbirini göremedi ve karanlıkta birbirlerini vurdular.Vurulmayan Rus askerleri de kaçtılar.

Ziğandeyo´da çok sayıda Rus Askerinin öldürüldüğü herkes tarafından bilinmektedir.Ancak bu öldürülenlerin Rus Askeri olduğunu özellikle belirtmek isterim.1957 Yılına kadar yaylada hayvanlara ot otlatırken inekler insan atrıklarına ya da kemiklerine rastlarlardı ve de bizler bunlardan ürkerdik.O Dönemde Ruslar Uzungöl´ü işgal etmişlerdir.Ancak Uzungöl´ün yukarısında bulunan Yente ve Haldızen Köyleri ni İşgal edip etmedikleri bana göre araştırılması gereken ayrı bir araştırma konusudur.Çünkü İşgal sırasında Uzungöl HGalkı Rumcayı öğrenmiştir.Oysa Yente ve Haldızen Köylerinde yaşayanlar ise Rumca bilmemektedirler.Bu dil farklılılığı araştırılması gereken ayrı nbir araştırma konusudur diye düşünüyorum.

Ayrıca bir başka önemli bir konuya da değinmeden geçemeyeceğim.Rus İstilası esnasında Yaylada Şehit Mezarlıkları bulunduğu söylenmektedir.Ancak bana göre bu sadece bir söylentiden ibarettir.Yapılan tüm araştırmalar ve de elimizdeki deliller o bölgede Şehit Mezarlıklarının  bulunmadığını göstermektedir.

ÇAYKARA GÜNDEM:Rus İstilası Sonrasında Uzungöl´de Yaşam Hakkında Bizleri Bilgilendirir misiniz?

Dursun Ali İnan:Rus İstilasından sonra Uzungöl´de yaşam yeniden kuruldu.Büyükannemin anlattığına göre Ruslar Çaykara´dan çıktıktan sonra Çaykara İlçemizdee yaşam şu şekilde idi.O Dönemde Uzungöl´ün 11 tane mahallesi bulunmakta idi.Her Mahalle ortalama olarak 30 nhaneden meydana geliyordu.Erkeklerin tamamı ya seferberlikte   ya da cephede olduğundan dolayı o dönemde Şehit Ailelerinin çocuklarının hepsi annelerinin ismi ile anılmakta idiler.

Örneğin sadece Gölbaşı Mahallesinden Kocaları Şehit olduğu için eşinin adı ile anılan aileler şunlardır.Gırdacorodena,Gurşuniga,Guştuliga,Pato,Haçapti Hava,Dandariga,Şişmaniga…Uzungöl´ün diğer Mahalleleri de aynı Gölbaşı gibidir. Buraya ben kendi yorumumu eklemek isterim Sevgili Çaykara Gündem Dostları.Benim Ninem de Şehit eşidir ve de Gaydimaziga olarak bilinmektedir.

Rus İşgalinden Gazi olarak kurtulanlardan Benim ismini anımsadığım Davut Akyüz,Süleyman Akyüz ve de İnceli Mahallesinden ismini anımsayamadığım bir kişi.

ÇAYKARA GÜNDEM:Sayın İnan…Bu Dönemde bUzsungöl´de Sosyal Yaşam nasıldı?

Dursun Ali İnan:1912-1965 yılları arasında Uzungöl´de yanlış bir inanış vardı.İnsanlar ne yazık ki çocuk yaşta evlendirilmekte idiler.Yaşları 10 ile 17 arasında olan çocuklar evlendirilebilmekte idiler. Bütün aileler geçimlerini hayvancılıktan sağlamakta idiler. Ailelerin çocuklarını küçük yaşta evlendirmelerinin sebebi ise şu idi. Eve alınacak gelin yük taşımaya yardım edecekti. Yani daha çok yük taşıtabilmek için insanlar çocuk denecek yaşta evlendirilmekte idiler. Ancak bu yanlış ve hatalı evlilikler beraberinde bir takım önemli sorunları da getirmiştir.Bunları şu şekilde sıralamamız mümkündür.

1-Sevmeden Evlenmek:Çocuklar çok küçük yaşta evlendirildikleri için çoğu zaman sevmeden hatta tanımadan evlendirilmekte idiler.Bu durumda ise mutsuz olan gelinler çoğu zaman koca evinden kaçarak babasının evine gitmekte idiler.Bu durum ne yazık ki uzun seneler bu şekilde devam etmiştir.

2-Erkek ile kadın arasında çoğu zaman ortaya öçıkan cinsel problemler de bu dönemde yapılan evlilikleri önemli bir ölçüde etkilemiştir. Evlenen çiftler karşılaşıp çözemedikleri problemlerde  çeşitli şekillerde büyü yaptırma,nuska gibi yöntemlşere başvurmakta ve bu da çoğu zaman aile içerisinde huzursuzluklara yol açmakta idi.1965 ile 1975 yılları arasında iletişim araçlarının çoğalması,tahsilin Uzungöl´e girmesi, insanların dışarıyı görüp farklı bilgiler öğrenmesi ve bu öğrendiklerini kendi yaşamlarına tatbik etmeleri ile düzenli hayata geçilmiş ve de insanlar huzurlu bir aile ortamına kavuşmuşlardır.

ÇAYKARA GÜNDEMGeçmişten Günümüze kadar Uzungöl Halkının Geçim Kaynakları hakkında bilgi verir misiniz?

Dursun Ali İnan:Seferberliğin bitiminbden sonra Uzungöl Halkkının yüzde yetmişi Hayvancılık ile uğraşmakta idiler.Bir ailede normal olarak 200 keçi,200 koyun,200 toklu bulunmakta idi.Ayrıca Uzungöl Orman Bölgesi olduğu için halkın önemli bir bölümü kendi el emekleri ile yaptıkları Orman Ürünlerini Bayburt´ta satarak geçimlerini sağlamakta idiler.

Yapılan Orman emvalleri Tahta Harman Küreği,at arabalarına takılaqn İspit,mazi ve bu çeşit Orman emvallerine çevrilerek insanların  kimi sırtı ile kimi de atı ile Bayburt´a taşımakta idiler. Karşılığında ise Arpa,Sarıbaş satın alınıyordu.Gidildiği gibi yine yürüme olarak geri dönülmekte idi.

Uzungöl´de o zamanlar patika yollarından Bayburt´a gidebilmek için 21 gün yol yürümek gerekmekte idi. Birinci gün yaylaya çıkılır ve orada konaklanır,ikinci gün ise Bayburt´a ulaşılırdı. Dönüş yolculuğu da iki gün sürerdi.Yani bir insanın 40 kilo arpayı evine getirebilmesi, için sırtı ile tam 4 gün çalışması gerekmekte idi. Tabi buna Orman emvallerinin yapılması esnasında harcanan emeğüi eklemiyoruz. Ayrıca Şekersu ve de çevrede bulunan yaylalarda yıllarca arpa ve kısmen patates,lahana ve zaguda türünde bitkiler de yetiştirilmekte idi.

ÇAYKARA GÜNDEM: O Dönemde Yaylalarda yapılan otlar Uzungöl´e nasıl taşınıyordu?

Dursun Ali İnan:Normal zengin sayılan aileler yaylada ortalama 80 yük ot yapmakta idiler. Yaylada otlar biçildikten sonra at sahibi olanlar atları ile,atları olmayanlar ise yükü sırtında taşıyarak ve de yaz yolundan yürüyerek Uzungöl´e inmekte idiler. Aynı insan bir gün içinde yayladan 1 yük ot getirdikten sonra mezireden de bir yük ot getirmek durumunda idi.

Bu yaklaşık 10 saatlik yolculuk toplu olarak yapılmakta idi.İnsanlar oturma yerlerinde yüklerini indirir ve hep birlikte kaval eşliğinde horon oynamakta idiler.Horon noynayarak dinlendikten sonra yeniden toplu olarak yola devam ediliyordu.Burada ben kendi yorumumu eklemek isterim.O yıllarda insanlar kışa girerken yazın ne olacağını düşünmek durumunda değildiler.İnsanlar gamsız ve de neşeli idiler.Hiç kimse 6 aydan sonrasını düşünebilecek durumda değildi.

ÇAYKARA GÜNDEM:Biraz da Seferberlik Yılları Hakkıında Konuşsak:

Dursun Ali İnan:Malego İsmail Akyüz´den duyduğuma göre Seferberliğin bitiminden sonra büyük bir erkek sıkıntısı yaşanmıştır.Erkeklerin çoğu Seferberlikte ölmüşlerdir.O yıllarda 22 yaşında dul kalıp bir daha hiç evlenmeye ve de kendini çocuklarını yetiştirmeye  adayan bir çok anne vardır.1940-1942 yıllarına gelindiğinde Uzungöl´de merak edilecek bir durum yaşanmıştır.(Alman Harbi)Bu dönemde Uzungöl´de çok önemli bir ekmek krizi yaşanmıştır.O yıllarda insanlar Gürgen ve Fındık kabuklasrını değirmende öğüterek un yapmakta idiler.

Bu Dönemde benim merak ettiğim bir konu da şudur.İnsanlar açlık içerisinde yaşarken  dereler ve göl balık dolu idi.Ve de insanlar bir türlü balık ile beslenmemişlerdir.Balığın faydasını bilmeyen insanlarımız ne yazık ki bundan faydalanamamakta idiler.Bu konu benim için çok önemli bir merak konusu olmuş ve bu aşırı merakım ileride balıkçılık işine yönelmeme sebep olmuştur.

ÇAYKARA GÜNDEM:Biraz da Eğitim Hakkında konuşalım:

Dursun Ali İnan:Uzungöl´de yüksek tahsil yapma olanağı 1960´lı yıllardan sonra başladı.Yüksek tahsilin geç olmasının nedeni Beldemizin İlçeye uzak olması,araba yolunun bulunmaması.Hatta o yıllarda Çaykara İlçesinde Yüksek Tahsil yapan tek kişinin  Dursun Eroğlu olduğunu bilmekteyim. Babası ona 5 saatlik patika yoldan odun taşımakta idi.

Görülüyor ki Çaykara ve çevresine yakın olan köyler Paçan, Ataköy, Hopşera, Şur  İlçe Merkezine yakın olmaları dolayısı ile tahsil bakımından o dönemde Uzungöl´den daha iyi tahsil görebilmişlerdeir.

ÇAYKARA GÜNDEM:Uzungöl´de Erkeklerin Gurbet Hayatı Hakkında Neler Söyleyebiliriz?

Dursun Ali İnan:1955 ile 1963 yılları arasında Rize´de Çay Fabrikası ve Biriket Atelyelerinde çalışpmak üzere Uzungöl Halkının %30´unun çalıştığını ifade edebilirim.Uzungöl´ün yayla ve çaykara bağlantılı yolları yapıldıktan sonra Malcılığa çok büyük önem verildiğini de görmekteyim.

1974-1985 yılları arasında hayvancılığa çok büyük önem verilmiştir.Bu dönmemde insanların zararına hayvancılık yaptıklarını söylememiz gerekir.Son 100 yıl içersinde hayvancıklıktan yapılan bu zarar görülmüş ve bu durum hayvancılığın giderek azalmasına ve de yok olma noktasına gelmesine sebep olmuştur.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Dursun İnan Tarih Uzungöl
Okuyucu Yorumları (2 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
SAIT SEZGIN
13.6.2016 14:30:29
selam sevgiler ve tabiki tarihi tarihcilerden deyilde turizmcilerden sorarsaniz ruslar trabzon of ve caykara baglantili uzungöl ve bölgemizi 1908-- VEYA 1912- YILINDA ISGAL etmeyip 1915- yilinda isgal etmis olduklarini ögrenirsiniz tarihcilerden sorarsaniz ve ruslar trabzonumuzu ve uzungöl caykara of bölgesinini 1915 yilinda isgal ederek --2-yilkalmislar ve of bayburt yolunu bizim insanimizi calsitirip yapmislardir ve rus askerleri yola calismamis hep savasmislardir ve ruslar büyük köy mahalemizi yakti hocali mahalesinde bir ev yaktilar sebebide kadinlara tecavuz uygulamasina kalkmalarisonucu biri ismail efendi nin kizi biride gungunanin önalin anelrinden bu zülme karsi cikdigi icin onlari gungunanin evine kapatarak evle beraber yakmislardir ve hocali mahalemizin yakilisi birgün veya birkacgün cok sidetli bir ruzgar eserken rahmetli durusun danisin nenesi dufalari tarafinda olan tandiri yakarak ahira mallari yapmaya gider ve hayvanlari sagip yedirip yukari cikinca tandirin atesinden evin arkasina sizan gecen atesden ev yanmaya baslamis ve bu yanginin baslmasiyla sidetli ruzhgarin devaminca ateslerin evden eve sicramasi sonucu kalyonlarin yani kandallarin evi haric digerlerin tüm evleri yanmistir ve yapilan röpörtajda daha cok yanlis ve dogru olmayan tarihi ifadelere yer verimss olup bilginize sunarim sevgili hilmi hocama hatirlatiriz yanlis hasaplar eskiden bagdatdan istnabuldan geri dönerdi simdi wasingtondan döner yani tarihi tarihcilere ve turizmi turizm cilere sormak gerek sevgilerimle
emre eren
13.6.2016 17:40:49
Ruslar ve Rumca? Sait beyin dediği gibi tarihi tarihçilerden öğrenmekte fayda var. Trabzon halkı rumcayı işgale gelen ruslardan değil 1204 yılında kurulmuş olan rum devletinin torunlarından öğrenmişlerdir. Kaldı ki ruslardan rusca öğrenilirdi rumca değil. İlim sahibi olmadan fikir sahibi olunca maalesef insanlarda yanlış yönlendirilmekte. İyi çalışmalar. Saygılarımla.
Çaykara´yı ve Çaykara´da yaşamayı çok sevdim!
Çaykara´yı ve Çaykara´da yaşamayı çok sevdim!
Çaykara Kaymakamlığını yaparken, Erzincan Vali Yardımcılığına atanan İhsan Ayrancı ile İlçemizde görev yaptığı 2 yılını değerlendirdiğimiz röportajı siz değerli okurlarımızla paylaşıyoruz.
Ebeveynlik Ve Şiddet
Ebeveynlik Ve Şiddet
Öğretmen Hilmi Kanık´ın "Ebeveynlik Ve Şiddet" İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
En Aktif Hemşehri Derneğiyiz
En Aktif Hemşehri Derneğiyiz
İstanbul Kartal´da faaliyet gösteren, Trabzon Çaykaralılar Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Yücel Var ile derneğin kuruluşundan bugününe kadar konuştuk.
Geçmişten Günümüze Uzungöl
Geçmişten Günümüze Uzungöl
Uzungöl´ün En Önemli İsimlerinden Merhum Dursun Danış İle Yaptığımız Söyleşi´yi Sizler İçin Yayınlıyoruz.
Çaykaralı Prof.Dr. Hikmet Akgül´ün Büyük Başarıları
Çaykaralı Prof.Dr. Hikmet Akgül´ün Büyük Başarıları
Türkiye´nin en önemli bilim adamlarımızdan Çaykaralı Prof.Dr.Hikmet Akgül ile yaptığımız röportajı heyecanla okuyacağınıza inanarak sizlerle paylaşıyoruz.
Trabzonspor Eski Yöneticisi Konuştu!
Trabzonspor Eski Yöneticisi Konuştu!
Trabzonspor eski yöneticisi Çaykaralı Hemşehrimiz Osman Abanoz; Bir zamanlar bize ‘Olamazsın şampiyon´ diye bağıranlar şimdi, ‘Trabzon Kümeye´ diyorlar!
Karadeniz İnsanını Dünyaya Tanıtacağız
Karadeniz İnsanını Dünyaya Tanıtacağız
‘Karadeniz bölgesini iki mavi arasına yerleşmiş yeşil bir dünya olarak görüyorum´
HES Uygulamalarında Büyük Yanlışlar Yapılmıştır!
HES Uygulamalarında Büyük Yanlışlar Yapılmıştır!
HES’in ne olduğu, nasıl çalıştığı, HES projelerine bakış açıları, avantaj ve dezavantajlarını sizin için araştırdık.
Kaval,`Yöremizin Sesi, Duygusu ve Özlemidir`
Kaval,`Yöremizin Sesi, Duygusu ve Özlemidir`
Ülkemizin, Bölgemizin ve Yöremizin en önemli Kaval üstatlarından olan Kerim Aydın ile yaptığımız röportajı siz değerli okurlarımızla paylaşmak istiyoruz.
Gurbette Yeni bir Çaykara Doğdu
Gurbette Yeni bir Çaykara Doğdu
Çaykara denince, akla ilk önce, göç geliyor. Dalları fırtınada kopmuş bir ağaç gibi her dalımız bir sınır boyunda, her yaprağımız bütün dünyaya savrulmuş.
Erzincan Çayırlı İlçesinde Çaykaralı Başkan
Erzincan Çayırlı İlçesinde Çaykaralı Başkan
Çaykara insanının çalışkan ve dürüst olması, gittikleri her yerde çok güzel intibalar bıraktılar
Çaykara Sanayi ile değil, Turizm ve Eğitimle yükselir
Çaykara Sanayi ile değil, Turizm ve Eğitimle yükselir
Çaykara’ya gelen Turistlere hitap edecek bir görüntünün sağlanması gerektiğini düşünüyorum.
Dündar: “Benim Partim, Çaykara Partisidir“
Dündar: “Benim Partim, Çaykara Partisidir“
Çaykaralı işadamlarına hiç kimse akıllı projelerle gitmemiştir.
Tarihin Süzgecinden Muhtarlarımız
Tarihin Süzgecinden Muhtarlarımız
Birlik ve beraberlik içinde, her ne olursa olsun sorunlarımızı çözmemiz lazım..
Çaykara Belediyesini Halkla Birlikte Yöneteceğiz
Çaykara Belediyesini Halkla Birlikte Yöneteceğiz
Belediye’yi vatandaşlarımızın direk ulaşabilecek hale getireceğiz.
Çaykara`lı Bakan Yardımcısı Yahya Baş Gazetemizde konuştu
Çaykara`lı Bakan Yardımcısı Yahya Baş Gazetemizde konuştu
Of-Çaykara duble yolu tamamlanacak
Dernekpazarı`ndan Çok Mutlu Ayrılıyorum
Dernekpazarı`ndan Çok Mutlu Ayrılıyorum
Dernekpazarı kaymakamlığından ayrılan Canpolat 2.5 yılını değerlendirdi
Çaykaralı olmak bir ayrıcalıktır
Çaykaralı olmak bir ayrıcalıktır
Çaykara insanı ülkesini seven, dinine ve Bayrağına saygılı insanlardır
Çaykarayı Hiç Bir Zaman Unutmayacağız!
Çaykarayı Hiç Bir Zaman Unutmayacağız!
2 Yıl Çaykara`da görev yapan Kaymakam Üçgül, "Çaykarayı hiç bir zaman unutmayacağım",dedi
Milli Görüş ile Birlikte Yeni Bir Çaykara Kuracağız
Milli Görüş ile Birlikte Yeni Bir Çaykara Kuracağız
Saadet Partisi Çaykara Belediye Başkan adayı Öner iddialı konuştu..
65.Yılda Çaykarayı Köye Çevirdiler
65.Yılda Çaykarayı Köye Çevirdiler
MHP Çaykara Belediye Başkan adayı Sevinç," İlçemizi 65 yılda köye cevirdiler,"dedi.
Dikkat : Yaylalarda  Hırsız Var!
Dikkat : Yaylalarda Hırsız Var!
Şiir Benim Hayatım!
Şiir Benim Hayatım!
Halk Şairi Gülden Taş,"Şiir benim hayatımdır,"dedi
Uzungöl`ü ikinci Davos yapalım
Uzungöl`ü ikinci Davos yapalım
Uzungöl`ü ikinci bir Davos Yapmalıyız
Gençlik üretmiyor
Gençlik üretmiyor
Trabzon`a yatırım yapılmadı? Bunun temel sıkıntısı da şu, bir şey üretemiyoruz ve tekrar ekonomisi üzerine hayatımızı ikame ediyoruz, tekrar ekonomisi bize her zaman sorun getirecektir.
Op.Dr.Yusuf Aşık: Yarı özerk çalışıyoruz
Op.Dr.Yusuf Aşık: Yarı özerk çalışıyoruz
Karadeniz`in bir özelliği iklim şartları, çevre şartları hastalıkları biraz daha fazla tetikliyor.
Dernekpazarı Müftüsü Abdullah Aksoy`la Söyleşi
Dernekpazarı Müftüsü Abdullah Aksoy`la Söyleşi
Her ay Personel bilgilendirme toplantıları yapıyoruz
SAYFA EDİTÖRÜ

Bugün
16 °C
Çarşamba
16 °C
Perşembe
13 °C
Trabzon için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:51 07:37 12:34 14:54 17:13 18:46
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar

 

/resimler/2015-5/15/1603147087579.jpg
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi