Ekinimizde Kadın Lakaplar!
Hemşehrimiz Eğitimci-Araştırmacı Yazar Yılmaz Keskin´in kaleme aldığı “EKİNİMİZDE KADIN LAKAPLAR” adlı araştırma yazısını paylaşıyoruz
Tarih: 18.9.2019 12:36:48

Hemşehrimiz Eğitimci-Araştırmacı Yazar Yılmaz Keskin´in kaleme aldığı “EKİNİMİZDE KADIN LAKAPLAR” adlı araştırma yazısını paylaşıyoruz. 

HABİKA

Başkurt Türkçesinde Habika, han ve bikä sözcüklerinin birleşiminden oluşmuş “zengin kadın, hoca kadın; kadınlara saygıyla seslenme sözü”  anlamında bir sözcüktür. Habeko erkeği, Habika da kadını işaret etmektedir.

ALTINA(ALTUNA)

Kıpçak Türklerinden olan ‘´Nogay´´ Türkçesinde kadın adıdır, ‘´altın(altun)´´   . Çambaşı Mahallesi´nde Özcan ailesinde bir ninemize takılan gerçekten altın gibi değerli anlayışa, hoşgörüye ve ahlaka sahip bir ninemize takılan lakaptır.

LÜKA(LUKA)

Luka, Özgün dili Yunanca olan İncil Kitabının adıdır.  Aziz ‘´Luka´´ gibi otlardan ilaç yapıp hastaları iyileştiren mahelle kadınlarından birine verile lakaptır. 

BUMBURİKA

Yunanca kökenli olan sözcük, Domuzlan böceği, bok böceği, vızıldayan böcek anlamındadır. Çambaşı Mahallesi´nde ‘´Gün´´ ailesinden minyon tipli, sevecen ve iş yaparken kendi kendine konuşan kadına takılan bir lakaptır.

KURKULİKA

Çambaşı Mahallemizde bir kadına takılan bu lakap Osmanlıcada, ‘´kurkul´´, çekirge anlamındadır.

TÜ-TÜ

Kaşgarlı Mahmut, ilk Müslüman Türk Devleti Karahanlılar döneminde yaşamış ve Türkçenin bütün zenginliğini ‘´Divanı Lukati´t Türk´´ betiği ile Arapların önüne sermiş Türk dünyasının önemli bir kişiliğidir.  Betiğinde(kitap) ‘´tü´´ ya da ‘´tüpü´´ olarak geçen sözcükle, insan başının üst tarafı anlatılmaktadır . Şahinkaya(Şur-Siro) Mahallemizde ‘´Tü-tü´´ lakabıyla, ahlakıyla, hoşgörüsü ile tavrıyla ya da bilgisi ile baş üstünde tutulan bir kişilikten söz edildiği kuvvetle sanılmaktadır. 

BAKARİKA

İlk bakışta bu lakabın bir kadına ait olduğunu, sözcüğe eklenen ‘´ri´´ ve ‘´ka´´ eklerinden anlıyoruz.  Bu sözcük bizlere ayrıca kutsal betiğimiz Kur´an´ın ‘´Bakara Suresi´´ 177. Belgüsü´nden de anlattığını anlıyoruz:  ‘´Bu ayet-i kerime Bakara Süresi´nin adeta inciden boncuğun tam ortasında yer alan gerdanlık misali sürenin iki tarafındaki hedeflerinin aynı ipte dizildiği tam orta yerinde yer almaktadır. Buna göre Bakara Süresi bize, boncuğun iki tarafından birisinin taneleri olarak İsrailoğulları´na yapılan daveti tasvir etmektedir.´´  Burada ‘´Bakarika´´ denilen ve ‘´Hakem´´ liği Eğridere Mahallesi´nde onanmış olan kişilik, inancı zayıf olanlara doğru yolun, hak yolun Kur´an´da olduğunu anlatması ve doğru yola davet etmesi, Kur´an´daki ‘´Bakara Suresi´´nin 40-43-132.  Belgülerini hatırlatması onun ‘´Bakarika´´ lakabını almasına neden olmuştur. 

MAVRİGA(KA):

Rumcada siyah: μαυρο şeklinde yazılır ve mavro şeklinde okunur. Bayandan söz edildiğinde de μαυρη  şeklinde yazlır ve mavri şeklinde okunur. ‘´ka´´ ifadesi de ona özgü olduğunu gösterir. ‘´mavrika´´ saçları, gözleri ve kaşları kara ve güzel olan kız çocuklarına, kızlara ve kadınlara takılan lakaptır

ŞÜDİKA

Şüdi, 16. Yüzyılın tercüme ustasıdır. Arapça, Farsça metinleri daha çok Türk insanının anlamasını sağlamak için tercüme yaparken,  ‘‘ Arapça ve Farsça´nın Türkçe üzerinde yoğunluğunun sözvarlığı açısından belirgin bir şekilde arttığı bir dönemde Türkçe´nin türetim gücünden bilinçli olarak fazlasıyla yararlanır.´´

Ataköy(Şinek) Mahallemizde "Şüdi" gibi değerde, Şüdi gibi sözcükler türeten olduğuna inanılan bir kadın bu nedenle "şüdika" lakabıyla adlandırılmıştır.

SUZİKA(ZUZİKA)

 ‘´Suzi´´, Prizren´de(Kosova) doğduğu, ancak doğum tarihi belli olmayan Osmanlı tarihçi ve şairidir. Asıl adı Abdullah oğlu Mahmud oğlu Muhammed Efendi olan bu şaire ‘´yanan´´ anlamına gelen ‘´Suzi´´ lakabı takılmıştır.

Ataköy(Şinek) Mahallemizde ‘´zuzika´´ olarak bilinen ancak büyük bir olasılıkla Suzika olan sözcüğü ‘´Suzi´´ gibi olan, başka mahalleden gelip buraya gelin olan ve kaderine yanan bayan için söylendiği kanısındayız.

CURUKA

Curu, sulu cıvık anlamındadır. ‘´ka´´ eki Avşarlarda önde gelen ve dikkati çeken kişilerin sözcük sonuna getirilen ektir. Çaykara´da daha çok kadınların adlarına ‘´ka´´ eki getirilmektedir. Buradan hareketle bu lakaplı şahsiyetin bir kadın olduğunu söyleyebiliriz.

GUGUVAKA(KUKUVAKA)

Derli toplu, güzel olan bir kadın için konulan lakaptır. ‘´Kuku´´ sözcüğünün çocuk dilinde yemiş olduğunu biliyoruz. Küçük çocuğun dahi sevebileceği, hoşlanabileceği durumda olmayı anlatmak için ‘´kukuvaka gibi kız, gelin, kadın´´ deyimi sıkça kullanılmaktadır.

KUNKUŞİKA

Çoğu yeri yanmış, ya da dertlerinden dolayı yanmış sayılan kadına takılan lakaptır.

FASSA

 ‘´fassa´´ lakabı, Rumca ‘´Φάσσα´´(fassa) Güvercine benzeyen bir tür kuş, tahtalı güvercin (Columba palumbus)´dan  gelmektedir. Siyah beyaz giyinişi ve el çırpmaları söz konusu güvercine benzetilerek bu lakap mahalle sakinlerinden bir kadına verildiği sanılmaktadır.

TİKİKA

Divani Lükati´t Türk adlı eserde ‘´tiki´´   sözcüğü, geceleri duyulan ve duyanı öldüren ses anlamındadır. Tikika ise, bu sese benzer sesin iyesi kadın anlamındadır. Burada ‘samimi inanırlar olan Türkler bir taraftan yeni tanıştıkları dinin “Müslümanlığın” gereklerini yerine getirmeye çalışırken, diğer yandan eski dinlerinin-Şamanizm- alışkanlıklarından ve inanışlarından tam olarak kurtulama´ dıklarını görüyoruz.

BOZİKA

Yukarıdaki bilgiler göz önüne alındığında ‘´Bozika´´ sözcüğü ile ‘´Boz´´ ya da ‘´BOZO´´ ailesinden olan ve başka bir yerde evli olan bir kadından söz edilmektedir.

www.caykaragundem.com 








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Ekinimizde Kadın Lakaplar
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Uluslararası Sanat Günleri Trabzon´da başladı
Uluslararası Sanat Günleri Trabzon´da başladı
Trabzon Sanatevi tarafından düzenlenen "11´inci Uluslararası Sanat Günleri" başladı.
Çaykara Ekinindeki Gerçekleri Yadsımak!
Çaykara Ekinindeki Gerçekleri Yadsımak!
Hemşehrimiz Eğitimci-Araştırmacı Yazar Yılmaz Keskin´in kaleme aldığı “ÇAYKARA EKİNİNDEKİ GERÇEKLERİ YADSIMAK” adlı araştırma yazısını paylaşıyoruz.
Uzungöl Gençliği ve İnfak Grubu
Uzungöl Gençliği ve İnfak Grubu
Öğretmen Hilmi KANIK´ın Uzungöl Gençliği ve İnfak Grubu İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
Çaykaralı Sanatçıların eserleri İlgi gördü
Çaykaralı Sanatçıların eserleri İlgi gördü
Trabzon´da düzenlenen Camiler ve Din Görevlileri Haftasında 7 sanat dalında düzenlenen sergide Çaykaralı sanatçıların ürettikleri eserler ilgi gördü.
Uzungöl´de Tarihi Müze Açıldı
Uzungöl´de Tarihi Müze Açıldı
Karadeniz Turizminin en önemli Merkezlerinden Uzungöl´de Turizmci Dursun Ali İnan tarafından büyük bir itina ile oluşturulan “Dursun Ali İnan” Müzesi yoğun bir kalabalığın katılımı ile Uzungöl´de açıldı.
Çaykara Belediyesinden Ulusal Fotoğraf Yarışması
Çaykara Belediyesinden Ulusal Fotoğraf Yarışması
Çaykara Belediyesi tarafından Ulusal Düzeyde 1. Fotoğraf Yarışması gerçekleştiriliyor.Çaykara 4 Mevsim Sloganı ile gerçekleştirilecek olan Yarışma 2020 Yılının Haziran Ayında tamamlanacak.
Bursa´da Uzungöl Rüzgarı!
Bursa´da Uzungöl Rüzgarı!
Uzungöl Kültür ve Yardımlaşma Derneği Bursa Derneği tarafından 15 Eylül 2019 Pazar Günü Bursa Osmangazi Gündoğdu Piknik Alanında gerçekleştirilen 2. Sonbahar Şenliği Muhteşem bir katılım ile gerçekleşti.
Uzungöl´de Muhteşem Bir Düğün
Uzungöl´de Muhteşem Bir Düğün
Uzungöl´de Muhteşem Bir Düğün
Uzungöl ve Yedi Göller
Uzungöl ve Yedi Göller
Uzungöl ve Yedi Göller
Göçlerin Doğu Karadeniz İllerinin Gelişmişliğine Etkisi-II
Göçlerin Doğu Karadeniz İllerinin Gelişmişliğine Etkisi-II
Antalya Bilim Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Hemşehrimiz Prof.Dr. Necati Ağıralioğlu´nun yazdığı “GEÇMİŞTEKİ NÜFUSUN VE GÖÇLERİN DOĞU KARADENİZ İLLERİNİN GELİŞMİŞLİĞİNE ETKİSİ-II” adlı araştırma yazısını siz değerli okurlarımızla paylaşıyoruz.
Çaykara ve Azerbaycan Şifahi Edebiyatlarında Ortak Kelimeler
Çaykara ve Azerbaycan Şifahi Edebiyatlarında Ortak Kelimeler
Antalya Bilim Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Hemşehrimiz Prof.Dr. Necati Ağıralioğlu´nun yazdığı “ÇAYKARA VE AZERBAYCAN ŞİFAHİ EDEBİYATLARINDA ORTAK KELİMELER” adlı araştırma yazısını siz değerli okurlarımızla paylaşıyoruz.
Mehmet İnan´dan,´ ÇIKAR DÜNYASI´ şiiri
Mehmet İnan´dan,´ ÇIKAR DÜNYASI´ şiiri
Uzungöl´lü Genç Turizmci,Şair,Fotoğraf Sanatçısı,Doğa Tutkunu Mehmet İnan yine çok güzel bir şiir ile hislerimize tercüman olmaya devam ediyor.
Maraşlı Gelin ve Şehirlerin Kardeşliği
Maraşlı Gelin ve Şehirlerin Kardeşliği
Trabzon Büyükşehir Belediyesi İç deneticisi Osman Abanoz´un Kaleme aldığı “Maraşlı Gelin ve Şehirlerin Kardeşliği” İsimli Yazıyı sizlerle paylaşıyoruz.
Sultanmurat Şenleniyor!
Sultanmurat Şenleniyor!
Geleneksel Sultan Murat Yayla Ortası Şenlikleri 20 Ağustos 2019 Salı günü gerçekleştirilecek
Turnalı Yaylası 18 Ağustos´ta Şenleniyor
Turnalı Yaylası 18 Ağustos´ta Şenleniyor
Çaykara Karaçam-Turnalı Yayla Şenliği 18 Ağustos 2018 Pazar Günü Yapılacak.
Uzungöl ve Basın Oyunları
Uzungöl ve Basın Oyunları
Öğretmen Hilmi Kanık´ın Uzungöl ve Basın Oyunları İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
Uzungöl´de Dursun Ali İnan Müzesi Açılıyor
Uzungöl´de Dursun Ali İnan Müzesi Açılıyor
Karadeniz ve Ülke Turizminin en önemli Merkezlerinden Uzungöl´de İş Adamı Turizmci dursun Ali inan tarafından hazırlanan “Dursun Ali İnan Müzesi” kısa bir süre içerisinde açılıyor ve Uzungöl Hayranlarının beğenisine sunuluyor.
Hafızlık İcazet Merasimi Düzenlenecek
Hafızlık İcazet Merasimi Düzenlenecek
Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Hacı Ferşad Efendi Kur´an kursunda hafızlığını tamamlayan 8 öğrenci için icazet merasimi düzenlenecek.
Trabzon: ´Kültür, Medeniyet ve Hoşgörü Şehridir´
Trabzon: ´Kültür, Medeniyet ve Hoşgörü Şehridir´
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu, geçen hafta Uzungöl´de meydana gelen olayla ilgili basın açıklamasında bulundu
Kurtdağı Şenleniyor!
Kurtdağı Şenleniyor!
Çaykara´nın ikinci büyük şenliklerinden biri olan Kurtdağı Yayla Şenlikleri 4 Ağustos 2019 Cumartesi günü yapılacak.
Cengiz Selimoğlu´nun “Kara Sevda” Klipi Çıktı (VİDEO)
Cengiz Selimoğlu´nun “Kara Sevda” Klipi Çıktı (VİDEO)
Karadeniz müziğinin duayenlerinden hemşerimiz Cengiz Selimoğlu “KARA SEVDA” adlı türküsüne klip çekti.
Zeki Bilge´den Muhteşem Oyun Şenliği
Zeki Bilge´den Muhteşem Oyun Şenliği
Okullarımızın Yıl Sonu Etkinlikleri Kapsamında Çaykara Zeki Bilge Ortaokulu tarafından Öğrencilerimize Yönelik Oyun Şenliği Organizasyonu gerçekleştirildi.
Nerede O Eski Bayramlar
Nerede O Eski Bayramlar
Öğretmen Hilmi Kanık´ın "Nerede O Eski Bayramlar" İsimli Yazısını Sizlerle Paylaşıyoruz.
Bir Asırlık Gelenek Devam Ediyor!
Bir Asırlık Gelenek Devam Ediyor!
Dernekpazarı ilçesinde bir asri aşan gelenek torunlar tarafından devam ettiriliyor.
Sultanmurat Yaylası Kerim Aydın´la Şenlenecek
Sultanmurat Yaylası Kerim Aydın´la Şenlenecek
Geçen yıl hayatını kaybeden Yusuf Öztürk´ten ıssız kalan Sultanmurat yaylasını bundan sonra her gece uygulanacak Kültür faaliyetlerle Kerim Aydın Şenlendirecek
188 Yıllık Tarihi Cami Yok Oluyor!
188 Yıllık Tarihi Cami Yok Oluyor!
Yok, olmak üzere olan tarihi kültür varlığımız
Çaykara İftarda Buluşuyor
Çaykara İftarda Buluşuyor
Çaykara Kaymakamlığı Derebaşı Şehitlerini Anma Futbol Turnuvası Final Akşamı olan 30 Mayıs 2019 Perşembe akşamı Çaykara Belediye Başkanı Hanefi Tok Tarafından İftar Organizasyonu gerçekleştiriliyor.
SAYFA EDİTÖRÜ

Trabzon için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:51 07:37 12:34 14:54 17:13 18:46
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar

 

/resimler/2015-5/15/1603147087579.jpg
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi